KANE
 
Fret



"Wij leggen de lat steeds hoger"
Een nieuw album, twee nieuwe bandleden, een tournee door Nederland en een nominatie voor een MTV Music Award. Kane heeft genoeg te vertellen. FRET schoof aan tijdens de persdag.

In een bosrijk gedeelte van Hilversum liggen de Wisseloord Studio's verborgen. Op een zonnige herfstdag treffen we daar zanger Dinand Woesthoff en gitarist Dennis van Leeuwen, in 1998 de oprichters van Kane. De twee ontvangen de vaderlandse muziekpers. Aanleiding is het verschijnen van de nieuwe cd So Glad You Made It, de opvolger van het inmiddels dubbelplatina-succes As Long As You Want This. Dinand sabbelt op een lolly en loopt af en toe de studio uit om een telefoontje te plegen. Dennis zit relaxed op een draaistoel achter de mixtafels, eet M&M's, drinkt ijsthee en rookt een sigaret. Hij vertelt over de komst van twee nieuwe bandleden: gitarist Paul Jan Bakker en drummer Martijn Bosman. Dennis: "André Kemp is uit Kane. Hij was de vervanger van onze oude drummer Cyril. André kwam bij ons voor de live optredens en hij maakte ook de voorbereiding van de nieuwe plaat mee. Gaandeweg kwamen we erachter dat de samenwerking niet goed werkte. Dat heeft overigens niets te maken met de kwaliteiten van André, maar met de richting die wij zouden opgaan. Daar is open over gesproken. Toen hebben we Martijn Bosman gevraagd. Hij is bekend van Gotcha! en Dyzack. Dat klikte en hij heeft gelijk de plaat ingespeeld. Gitarist Paul Jan Bakker is een ander verhaal. Gedurende de voorbereiding van het album kwamen een aantal gaten aan het licht. Wij kwamen er niet uit hoe we dat konden oplossen . Zoals bij het nummer Mother. We wisten niet hoe we de gitaarpartijen konden invullen, we zaten te diep in de materie. Uiteindelijk kozen we ervoor nieuw bloed te laten stromen in de band. Paul Jan kenden we al via Anouk, hij is een goede muzikant."

Groot spel
Van het debuutalbum As Long As You Want This werden ruim 160.000 platen verkocht. Leverde dat extra druk op bij het maken van de tweede cd? Dinand: "Je moet altijd goed presteren, dat heeft niets te maken met succes. Het is heel simpel: je maakt iets en naar jezelf toe wil je dat zo goed mogelijk doen. Dat is het enige waar het om draait. Dat gold ook voor het eerste album. In die tijd kende bijna niemand Kane. De kunst blijft dat, wanneer je veel succes hebt, je nooit vergeet waarom je muziek maakt. Het gaat om ons eigen plezier. Het is natuurlijk duidelijk dat er het een en ander verandert als er heel veel mensen voor je werken en je met grote budgetten te maken hebt. Het is een groot spel, maar het gooien met de knikkers blijft hetzelfde. De instelling is en blijft bij ons: zo goed mogelijk muziek maken. Dat doe ik niet voor jou, niet voor degene die de plaat koopt, maar in eerste instantie voor mezelf. We zijn er niet echt mee bezig wat Nederland van ons vindt. We maken gewoon onze muziek. We zijn in de gelukkige omstandigheid dat we dat kunnen doen op een fantastische manier. Vanaf het eerste moment hebben we zelf beslissingen genomen over hoe we dingen willen doen. Door het succes hebben we meer mogelijkheden om de dingen nog beter te doen. Dat is fantastisch. Maar aan de andere kant hangt er meer vast aan een liedje. Dat is anders dan wanneer je je eerste singletje uitbrengt."
Dennis: "Wij leggen de lat steeds hoger. Er is niemand meer bij het product, de muziek, de opnames, de lay-out betrokken dan wij. Iemand anders kan ons nooit meer druk opleggen dan de druk die wij onszelf opleggen. De instelling is nooit veranderd, die is nog precies hetzelfde, alleen de ervaring en de randvoorwaarden waarbinnen wij onze muziek kunnen maken, zijn iets breder geworden."

 Onrustig
Vanaf 29 oktober ligt So Glad You Made It, bestaande uit elf tracks, in de platenzaken. Er zijn een aantal grote verschillen in vergelijking met het debuutalbum. Dennis: "De manier van zingen van Dinand is veranderd. Er is meer rust. Ook de lengte van de composities is veranderd. Je kunt denken: we maken een liedje van vier minuten, anders kan het niet op de radio. Of je denkt: we zijn een plaat aan het maken en we kiezen voor een opbouw die het nummer in onze ogen nodig heeft. Het is niet zo dat daar de waarheid ligt. Die ligt in het feit dat als je een liedje van acht minuten maakt, je weet dat je waarschijnlijk zal moeten knippen als het een single wordt. Je kunt dus bij voorbaat een compromis maken of besluiten toch het totaale verhaal, van kop tot staart te maken. Al duurt een nummer bij wijze van spreken twintig minuten."
Dinand:"De nummers ontwikkelen zich langzaam. We hebben niet van te voren een duidelijk beslissing genomen een plaat te maken zoals die nu is geworden. Ik kan wel zeggen dat het zingen van Head Down en Where Do I Go Now een aanslag op mijn stembanden is. Ik wilde knallen (Dinand brult "Aargh"), maar dat was tegelijkertijd het grootste manco van de eerste plaat. Als ik daar nu naar luister, word ik helemaal onrustig. Ik luister er ook nooit meer naar. Wel zijn een aantal liedjes op de eerste plaat in de basis erg goed. Live weken we bij Head Down en Where Do I Go Now al snel af van de albumversie. Er kwam steeds meer controle. Qua zang wilde ik steeds meer rustig mijn verhaal vertellen."

 Reacties
Dinand: "Hoe de pers over ons album denkt, kan me niets schelen. Natuurlijk interesseert het me wel hoe het publiek over de plaat denkt. Dan ga je eigenlijk terug naar de basis waarom je een plaat opneemt. Dat is klaarblijkelijk omdat je graag wilt weten wat mensen ervan vinden. Daarbij moet je wel twee dingen uit elkaar houden. Wij maken deze muziek omdat dit er op zo'n moment uitkomt. Dat is geen bewuste keuze. Wij volgen niet wat het publiek van ons verwacht. Dat heeft geen zin. Wij doen gewoon ons ding. Ik had niet hetzelfde kunnen schrijven als bij het eerste album. Ik ben niet meer dezelfde persoon. Het album So Glad You Made It is het resultaat van onze vorming. Ik denk ook niet dat mensen dit zullen ervaren als een totaal ander ding. Ik hoop dat ze het zien als een behoorlijke zijstraat. Aan onze nieuwe cd zit een hele voorbereiding vast. De ideeën, de liedjes, hebben zich langzaamaan gevormd. Dat is ook het spannende. Bij de eerste plaat hadden we het materiaal al liggen, ditmaal was er niets en moesten we het nog maken. Dat is hartstikke boeiend. Als je in Nederland een muzikale gekte meemaakt - die weinig mensen mee maken- moet je daaraan wennen. Ik heb daarin nu redelijk mijn rust gevonden. En dat uit zich in deze plaat."

 Computer
Opvallend aan het nieuwe album is het gebruik van special effects. Dinand: "Wat je hoort is een computer. Die hebben we zo gebruikt dat het een instrument wordt. Het was niet zo dat alle liedjes klaar waren en we dachten nu gaan we even hip doen. Ook dit was een groeiend proces. Reyn Ouwehand - de programmeur en technicus - stond tijdens het maken van de liedjes in hetzelfde cirkeltje als wij. Hij maakte iets en wij hoorden en beoordeelden dat. Het was een soort interactie tussen het akoestische van instrumenten en het elektronische van de computer. De computer werd dus een instrument. Voor mij was het tot op dat moment een onbekend muziekinstrument, terwijl het juist een eindeloos middel is. Maar je moet wel zorgen dat het niet kunstmatig wordt. We hebben hem nu gebruikt in het proces van het maken en invullen van liedjes. Als je dat naderhand of vooraf doet, is het niet een organisch iets wat ontstaat. Live gaan we ook gebruik maken van de computer. Alle akoestische dingen blijven akoestisch. Alleen moet je nu op een soort akoestische manier die elektronische computer gaan integreren in het verhaal. Dat is natuurlijk hartstikke lachen, maar erg ingewikkeld. Maar het gaat ons lukken."

 Verwachting
Kane nam ruim de tijd voor het opnemen van So Glad You Made It. Dinand: "We hebben uiteindelijk negen maanden in de studio gezeten. Dat is hartstikke lang, maar wil je dit zo doen zoals wij het hebben gedaan, dan is negen maanden eigenlijk nog te kort. Wat ik verwacht van de cd? Als ik over twintig jaar terugkijk op de cd's die wij hebben gemaakt, wil ik kunnen zeggen: op dat moment was dat de 100 procent die we eruit hebben kunnen halen. Persoonlijk vind ik dit een betere plaat dan ons debuut, maar ik kan weinig zinnigs zeggen over onze commerciële verwachtingen. Ik vind So Glad You Made It volwassener, mysterieuzer, gelaagder, er zit veel diepte in. Je hebt gewoon vijf of zes keer nodig om alles goed uit te kunnen pluizen. Het is een persoonlijke plaat. Een verhaal van begin tot einde, alles past bij elkaar. Het verhaal begint bij liedje nummer één en gaat langs allemaal verschillende soorten sferen en gemoedstoestanden. Nee, ik ga niet zeggen waar de nummers over gaan. Dat is té persoonlijk, dat is mijn ding, je moet het zelf ontdekken. We zullen in hetzelfde sfeertje zitten, maar jij vertaalt het naar jouw ervaringen en jouw leven, voor mij kan er een andere betekenis achter zitten. Het gaat over alles tussen leven en dood. Het is geen voorspelbare plaat, het is allemaal wat verder doorgedacht. Qua teksten is het een hele intieme plaat. Je moet hem eigenlijk in z'n geheel luisteren, 's avonds met het licht uit. Helemaal in het donker."

 Buitenland
Dinand: "As Long As You Want This is in Portugal en België uitgebracht. Eigenlijk zouden we in nog meer Europese landen uitgaan, maar dat zagen we zelf niet zitten. We wilden dat niet doen met die eerste plaat. Dat voelde niet goed. We willen dingen goed doen en anders niet. Je moet 100 procent commitment hebben van de platenmaatschappij in ieder land waar je uit wilt komen. Dat betekent een goed tourprogramma, een onderbouwd financieel plan om het te promoten. Kortom, je moet het in het buitenland op dezelfde manier aanpakken als in Nederland. En dat is gewoon een moeilijk verhaal."
Dennis: "We gingen naar Portugal om een aantal interviews te geven. In maart kwamen we terug om op te treden en toen werd de single Head Down daar al op de radio gedraaid. De muziek ging dus vooruit aan de komst van de band. Er kwamen zo'n vierhonderd man op ons optreden af die alleen dat nummer kenden. Zij kwamen echt alleen voor de muziek en niet voor het bandje. Dat is gaaf om mee te maken in het buitenland."
Dinand: "Bij optredens in het buitenland komt het oergevoel weer naar boven. Je moet het land, de mensen nog veroveren. In Nederland zijn we een headliner die het waar moet maken, in het buitenland zijn we de underdog die kan verassen. Die combinatie is te gek. De platenmaatschappij moet uiteindelijk groen licht geven om So Glad You Made It uit te brengen in het buitenland. Wat er ook gebeurt, we zullen altijd in Nederland blijven spelen. Ik weet hoeveel bands hard werken en om wat voor reden dan ook niet de zalen voltrekken. Het is een keiharde business. Wij zijn in de dankbare situatie dat we alles kunnen doen wat we willen. Toch moet de motivatie altijd boven alles staan. Het plezier in muziek maken. Het maakt niet uit wat een ander ervan vindt, zolang wij het mooi vinden, is het goed. Daar moet je jezelf wel in harden. Mensen gaan zich over jou een mening vormen, terwijl ze je niet eens kennen. Zoals Eminem in één van zijn songs zegt: I am whatever you say I am. Dat is heel erg waar. Wat jij vindt dat ik ben, dat is wat jij vindt dat ik ben. En ik vind het prima."